ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงเกิดจากสาเหตุอะไร
อาการหนังตาตก ชั้นตาไม่เท่ากัน ลืมตาขึ้นได้ไม่เต็มที่ ตาปรือเหมือนคนง่วงนอน หนังตาหย่อนดูไม่สดใส ปัญหาที่หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพียงอาการตาล้าจากการใช้สายตาที่มากเกินไป แต่จริงๆแล้วเป็นอาการเริ่มต้นของ “ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง”ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกวัย แต่อาจมีความรุนแรงของอาการที่แตกต่างกัน ในบางคนอาจพบเพียงข้างเดียวหรือสองข้างก็ได้ แม้จะไม่รู้สึกถึงอาการเจ็บปวดแต่“ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง”ส่งผลกับการมองเห็น ดังนั้นเมื่อสังเกตเห็นความผิดปกติควรรีบพบแพทย์เพื่อทำการรักษาอย่างเหมาะสม
กล้ามเนื้อตาอ่อนแรงคืออะไร
ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง คือ เกิดจากความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อที่ใช้ในการลืมตา มีอาการลืมตาไม่ขึ้น ลืมตาไม่สุด หนังตาตก ตาปรือเหมือนคนง่วงนอน เพราะกล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ยกหนังตาอ่อนแรงมาก หากพบว่าเป็นกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงแล้วไม่รีบแก้ไขหรือปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานานๆ อาจทำให้เกิดปัญหาในการมองเห็น ในบางคนอาจทำให้ปวดศีรษะมากขึ้นจากการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ หรือบางคนที่เป็นไมเกรนอยู่แล้วก็อาจกระตุ้นให้ Attack ขึ้นบ่อยๆ ได้
อาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงมีอะไรบ้าง
หากคุณรู้สึกว่าดวงตาดูไม่สดใส ถ่ายรูปแล้วตาดูปรือตลอดเวลา อย่าเพิ่งชะล่าใจ เพราะนี่อาจไม่ใช่แค่ความง่วงนอน แต่อาจเป็นสัญญาณของอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงที่บ่งบอกถึงความผิดปกติของระบบยกเปลือกตา ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่
- ลืมตาได้ไม่เต็มที่ ดวงตาข้างที่เป็นจะมีอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงจะมีชั้นตาที่ใหญ่ หนังตาตกลงมาปิดที่ขอบบนของตาดำ ชั้นตาไม่เท่ากัน หรือในบางคนอาจมีอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงทั้งสองข้าง
- กล้ามเนื้อตาอ่อนแรงข้างเดียว ให้สังเกตคิ้วข้างที่มีอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงจะยกสูงกว่าตาข้างที่ไม่ได้เป็น ทำให้ชั้นตาไม่เท่ากัน หนังตาจะตกลงมาบังตาดำมากกว่าปกติ บดบังการมองเห็นและทำให้ตาดูไม่เท่ากันซึ่งส่งผลเสียต่อบุคลิกภาพและความมั่นใจเป็นอย่างมาก
- เบ้าตาลึกกว่าปกติ คนที่มีอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงจะมีเบ้าตาที่ลึกมากกว่าปกติ เนื่องจากไขมันใต้เปลือกตาหาย ทำให้ตาดูโหล ดูโทรม ดูมีอายุ ดูเป็นคนง่วงนอนตลอดเวลา
- หนังตาตก หนังตาหรือเปลือกตาบนตกลงมาต่ำกว่าปกติ ตกลงมาปิดรูม่านตาทำให้มีปัญหาในการมองเห็น ลืมตาไม่ค่อยได้ รู้สึกหนัก ๆ ตา
“ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง” เกิดจากความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อที่ใช้ในการลืมตา มีอาการลืมตาไม่ขึ้น ลืมตาไม่สุด หนังตาตก ตาปรือเหมือนคนง่วงนอน เพราะกล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ยกหนังตาอ่อนแรงมาก หากพบว่าเป็นกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงแล้วไม่รีบแก้ไขหรือปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานานๆ อาจทำให้เกิดปัญหาในการมองเห็น ในบางคนอาจทำให้ปวดศีรษะมากขึ้นจากการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ หรือบางคนที่เป็นไมเกรนอยู่แล้วก็อาจกระตุ้นให้ Attack ขึ้นบ่อยๆ ได้
สาเหตุของการเกิดปัญหากล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงไม่ได้เกิดขึ้นเองโดยไม่มีสาเหตุ แต่อาจเกิดได้จากทั้งปัจจัยภายในและภายนอก ซึ่งส่งผลให้กล้ามเนื้อ Levator Palpebrae Superioris ทำงานผิดปกติ โดยสาเหตุหลักของ กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง แบ่งได้ดังนี้
- มีภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงมาตั้งแต่กำเนิด พันธุกรรมเป็นความผิดปกติในการจัดเรียงตัวของกล้ามเนื้อในส่วนที่ใช้ในการลืมตา ทำให้ความสามารถในการมองเห็นลดลง หากไม่ได้รับการแก้ไขจะส่งผลให้มีสายตาเอียง หรือ สายตาขี้เกียจ
- อายุมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น กล้ามเนื้อตาจะยืดและมีความหย่อนคล้อยทำให้หนังตาตกลงมา ซึ่งในกรณีนี้การใช้ชีวิตประจำวันมีส่วนสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง ไม่ว่าจะเป็นการขยี้ตาบ่อยๆ การใส่บิ๊กอาย หรือ คอนแทคเลนส์เป็นระยะเวลานาน จะส่งผลให้กล้ามเนื้อตาเกิดการยืดได้
- กล้ามเนื้อตาอ่อนแรงจากความผิดปกติของสารสื่อประสาท หรือ Myasthenia Gravisในกรณีนี้ จะมีอาการหนังตาตกเกิดขึ้นในบางเวลา เมื่อได้พักหลับตาอาการก็จะดีขึ้น
- เกิดอุบัติเหตุหรือการผ่าตัดตาสองชั้นที่ผิดพลาด การทำศัลยกรรมตาสองชั้นกับแพทย์ที่ไม่มีความเชี่ยวชาญ หรือ การได้รับอุบัติเหตุที่ส่งผลกระทบบริเวณกล้ามเนื้อเปิดเปลือกตาหรือเส้นประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้อตา ทำให้เกิดการกระทบกระเทือนบริเวณเปลือกตาในภายหลังก็อาจจะทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงได้
สาเหตุของการเกิดปัญหากล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
คนไข้ส่วนใหญ่มักสับสนและเข้าใจผิด คิดว่าตนเองเป็นแค่หนังตาตกจึงไปแก้ผิดวิธี ซึ่งนอกจากจะไม่หายแล้ว ยังอาจทำให้ตาดูแย่ลงได้ เรามาแยกความแตกต่างกันค่ะ
- หนังตาตกทั่วไป (Dermatochalasis): เกิดจากผิวหนังบริเวณเปลือกตามีความเหี่ยวย่นและหย่อนคล้อยตกลงมาบังชั้นตาตามแรงโน้มถ่วง แต่แรงยกของกล้ามเนื้อตายังปกติดี การรักษาทำได้โดยการตัดแต่งหนังตาส่วนเกินออก หรือในบางกรณีอาจใช้การยกคิ้วส่องกล้อง ช่วยดึงรั้งผิวหนังขึ้นไปได้
- กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง(Ptosis): เกิดจากตัวกล้ามเนื้อ Levator (กล้ามเนื้อยกเปลือกตา) มีความหย่อนยานหรือยืดออก ทำให้แรงในการยกเปลือกตาน้อยลง ลืมตาได้ไม่สุด ต้องแก้ไขที่ต้นเหตุด้วยการผ่าตัดปรับ กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง โดยเฉพาะ หากไป ทำตาสองชั้น แบบธรรมดาโดยไม่เย็บซ่อมกล้ามเนื้อ จะทำให้ตาดูปรือหนักกว่าเดิม (Sleepy Eye) ได้
วิธีรักษากล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
การรักษาภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงที่ดีที่สุดคือการผ่าตัดกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ การผ่าตัดจะใช้วิธีเย็บตรึงกล้ามเนื้อตาด้วยความตึงแตกต่างกันในแต่ละข้าง เพราะส่วนใหญ่ แล้วกล้ามเนื้อตาจะมีความหย่อนคล้อยไม่เท่ากัน การผ่าตัดรักษากล้ามเนื้อตาอ่อนแรงจะขึ้นอยู่กำลังของกล้ามเนื้อตา แก้ไขเพื่อให้กล้ามเนื้อตาตึงขึ้น สามารถออกแรงได้มากขึ้น ปรับระดับการยกขึ้นของเปลือกตา จึงจำเป็นต้องทำร่วมกับการทำตาสองชั้น เพราะต้องมีการเปิดแผลจากการทำตาสองชั้นก่อน
ระยะเวลาผ่าตัด
ตั้งแต่ 1 ชม. 30 นาที
ถึง 2 ชม.
ระยะเวลาพักที่คลินิก
กลับบ้านได้เลย
ไม่ต้องพักคลินิก
วิธีระงับความเจ็บ
ยาชาแบบทา และฉีด
ทำให้ง่วง
ไหมที่ใช้
เป็นไหมละลาย ไม่ต้องทำการตัดออก
ระยะเวลาพักฟื้น
บวม 2-3 วัน
7 วันถอดเฝือก
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
ไม่สามารถหายเองได้ค่ะ หากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงที่เกิดจากโครงสร้างกล้ามเนื้อยืดหรือหย่อนยาน จำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดปรับกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง เพื่อให้กลับมาออกแรงยกเปลือกตาได้ตามปกติ การปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้อาการเป็นมากขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้นค่ะ
การทำตาสองชั้นแบบปกติเป็นการตัดเฉพาะหนังตาส่วนเกิน แต่ไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุคือ กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง ผลลัพธ์ที่ได้อาจทำให้ชั้นตาดูใหญ่เกินจริง ตาดูปรือเหมือนเดิม หรือดูง่วงนอนมากกว่าเดิม (High Fold, Sleepy Eye) ดังนั้นแพทย์จึงแนะนำให้ทำการปรับกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงร่วมด้วยเสมอเพื่อให้ดวงตาเปิดกว้างสดใสค่ะ
โดยปกติระยะเวลาการพักฟื้นจากการผ่าตัดกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงจะใกล้เคียงกับการทำตาสองชั้นทั่วไปค่ะ คือจะมีอาการบวมประมาณ 3-7 วันแรก และจะเริ่มเข้าที่สวยงามชัดเจนในช่วง 1-3 เดือน คนไข้สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ เพียงแต่ต้องระวังไม่ให้แผลโดนน้ำในช่วงสัปดาห์แรกค่ะ
จริงค่ะ การใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำต่อเนื่องหลายปี อาจทำให้เกิดการเสียดสีหรือดึงรั้งเปลือกตาขณะใส่และถอด ส่งผลให้กล้ามเนื้อยกเปลือกตา (Levator Muscle) ยืดขยายออกและเกิดภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงลงได้ก่อนวัยอันควร ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบบ่อยในคนรุ่นใหม่ค่ะ
ในระยะยาว ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงอาจส่งผลกระทบต่อการมองเห็นค่ะ เพราะหนังตาที่ตกลงมาบังตาดำจะทำให้ลานสายตาแคบลง ต้องเงยหน้ามองหรือเลิกคิ้วช่วยจนปวดศีรษะเรื้อรัง และในเด็กเล็กหากปล่อยกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงไว้นาน อาจนำไปสู่ภาวะ “ตาขี้เกียจ” (Amblyopia) ซึ่งส่งผลเสียต่อการมองเห็นถาวรได้
สรุปบทความ
ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงเป็นปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม เพราะนอกจากจะทำให้ใบหน้าดูไม่สดใสและดูมีอายุแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อการมองเห็นในระยะยาว การหมั่นสังเกตอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงเบื้องต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ หากคุณกำลังมองหาคลินิก ศัลยกรรมเสริมจมูกและทำตาสองชั้นที่ดูเป็นธรรมชาติ แต่เป๊ะทุกมิติ ที่ Showtime Clinic พร้อมให้คำปรึกษาและประเมินเคสกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงโดย คุณหมอเชาว์และคุณหมอแนน ปรึกษาฟรีวันนี้ เพื่อออกแบบทรงจมูกและชั้นตาที่เหมาะกับโครงหน้าและบุคลิกของคุณ หรือสามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมก่อนได้ทุกช่องทางของ Showtime Clinic ค่ะ